Betere afspraken nodig over leefstijlbeïnvloeding
Daarvoor pleit het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) in een advies aan minister Schippers van VWS en minister Asscher van SZW, dat is gepubliceerd door de Gezondheidsraad.
Omdat leefstijlbeïnvloeding door werkgevers op gespannen voet kan staan met de vrijheid van werknemers, moet er meer discussie over worden gevoerd, vindt het CEG, zodat de ethische grenzen beter kunnen worden bepaald. Het betreft vooral factoren als bewegen, roken, alcohol, voeding en ontspanning, die invloed kunnen hebben op de gezondheid en de inzetbaarheid van werknemers.
Het CEG vindt dat werkgevers die doelbewust invloed willen uitoefenen op de leefstijl van werknemers hierover altijd verantwoording moeten afleggen en moeten aangeven welk effect ze verwachten. Er moet een duidelijke relatie worden gelegd tussen leefstijl en functie-uitoefening, omdat alleen dan een inbreuk op vrijheid van werknemers door werkgevers kan worden gelegitimeerd. Ook moeten werknemers in vrijheid kunnen kiezen voor leefstijlinterventies; volgens het CEG moeten werknemers hun werkgever daarbij altijd zonder angst of ontzag in de ogen kunnen kijken. Om die vrijheid te waarborgen moeten werknemers beschikken over een zogenoemde opt-out, die het mogelijk maakt op ieder gewenst moment te stoppen met deelname aan leefstijlinterventies zonder opgaaf van redenen en zonder angst voor represailles. Omdat de perspectieven van werkgevers en werknemers over leefstijl, gezondheid en duurzame inzetbaarheid kunnen botsen, moeten werkgevers hun leefstijlbeleid daarom altijd publiekelijk kunnen en durven verdedigen, vindt het CEG. Ook moeten werknemers beschikken over kanalen om hun kritiek en onvrede te uiten.
Behalve de leefstijl kan ook de functie-uitoefening van werknemers hun gezondheid beïnvloeden. De epidemiologische literatuur is echter niet unaniem, stelt het CEG; het is niet altijd duidelijk wanneer een leefstijl ongezond is en leidt tot minder inzetbaarheid. Verminderde inzetbaarheid zou bijvoorbeeld ook kunnen komen doordat werkgevers steeds meer zijn gaan vragen van werknemers.